Droga do kreatywności cz. 1

Wszystkie pokoje są już wysprzątane, zalegające na biurku materiały są poukładane, nawet domownicy nie narzekają na brak wspólnie spędzonych chwil, więc jest to odpowiedni moment na zadbanie tylko o siebie. Możesz oczywiście udać się do kosmetyczki czy na siłownię, ale warto również poświęcić swój cenny wolny czas na ćwiczenie umysłu oraz pobudzanie wyobraźni - nie tylko jako nauczyciela czy rodzica, ale po prostu człowieka. Pomocne w tym będą spostrzeżenia mojego ulubionego autora w dziedzinie kreatywności - Sir Kena Robinsona - które mam nadzieję również dla Ciebie staną się źródłem inspiracji.

Czym jest kreatywność?

Zanim zajmiesz się długo odkładanym w czasie samorozwojem, warto byłoby zastanowić się, czym jest kreatywność, gdyż powstało wokół niej wiele mitów, które powstrzymują niektórych przed korzystaniem z jej dobrodziejstw. Jeżeli interesuje Ciebie bardziej naukowe wyjaśnienie tego zagadnienia, to zachęcam do lektury moich wcześniejszych wpisów, natomiast poniżej przedstawię moje komentarze do ważnych cytatów z książki "Oblicza umysłu. Ucząc się kreatywności".

"Kreatywność to proces opracowywania oryginalnych pomysłów, które posiadają wartość"

Widząc taki cytat, przed oczyma masz zapewne znanych wynalazców czy artystów, którzy wywarli wielki wpływ na wielu ludzi czy nawet na dzieje całego świata, ale kreatywność nie jest jedynie ich domeną! Jest ona bowiem nie tylko wyrazem geniuszu czy chwili natchnienia, ale też pewnym procesem myślowym prowadzącym do nowych pomysłów, które nie muszą być bardzo odkrywcze, ale powinny w jakiś sposób ułatwiać nam życie. Zatem kreatywny jest każdy homo sapiens, bo inaczej ludzkość nadal siedziałaby w jaskini, tylko każdy człowiek w innym stopniu, a ta cecha u różnych osób może przejawiać się na wiele sposobów. Przykładowo, idąc do pracy inną krótszą drogą albo sortując nietypowo acz efektywnie swoje dokumenty, wykazujesz się pomysłowością i chociaż nie wydaje się to być wielce wartościowe dla świata, jest to wartościowe dla Ciebie i jest przejawem tzw. everyday creativity. Następnym razem, gdy pomyślisz sobie "ale ja nie jestem kreatywna / nie potrafię nic wymyślić / jestem mało oryginalny", wyrzuć z głowy wszelkie negatywne myśli i po prostu zabierz się do roboty.

"Kreatywność wymaga zaprzęgnięcia swojej wyobraźni do pracy. W pewnym sensie kreatywność to wyobraźnia stosowana"

Bez pracy nie ma kołaczy - tak mówi pewne znane przysłowie, ale jest to też ważna kwestia w przypadku kreatywności, którą niektórzy porównują do mięśnia wymagającego ćwiczenia, aby nie zanikła zwłaszcza w procesie edukacji szkolnej. Jeżeli chcesz wpaść na oryginalny pomysł, to musisz wymyślać różne alternatywy, pracować nad nimi, łączyć czy przerabiać je, aby dojść do finalnego kreatywnego produktu, który będzie miał jakąś wartość. Znany włoski filozof i pisarz Umberto Eco twierdził, że pisanie (ale też można odnieść to do uczenia) to ciężka praca, w której 10% to inspiracja, a 90% to perspiracja, czyli włożony w to wysiłek. Zatem, gdy zobaczysz jakieś ciekawe zadania na zajęcia, to nie bój się ich wypróbować, a jeszcze lepiej zmodyfikuj je, poeksperymentuj z różnymi ich wersjami, a z czasem o wiele łatwiej będzie Ci wpaść na swój własny pomysł.

"Jeżeli nie jesteś gotowy, żeby popełniać błąd, mało prawdopodobne, że wpadniesz na coś oryginalnego"

Nie ma ludzi nieomylnych, a ja nawet powiedziałabym, że w dzisiejszych czasach to elastyczność i umiejętność popełniania błędów jest najważniejszą cechą, która pozwala być kreatywnym. Zobacz, gdyby Microsoft nie wypuścił na rynek bubla, jakim był system operacyjny Windows 10, to jego programiści nie rozwinęliby swoich umiejętności i nie zaproponowaliby wielu użytecznych rozwiązań. Gdybym ja nie spotkała na swojej drodze wielu nieodpowiednich mężczyzn, to zapewne nie doceniłabym swojego męża, który namówił mnie do rozpoczęcia kariery nauczycielki i wspiera mnie w prowadzeniu bloga. Tak samo Ty nie przejmuj się, gdy podejmiesz jakąś złą decyzję albo coś nie pójdzie po Twojej myśli, popełnisz jakiś błąd albo Twoje zajęcia nie spodobają się uczniom, gdyż to wszystko jest okazją do wyciągnięcia wniosków i pójścia naprzód.

"Kreatywność jest możliwa w każdej dziedzinie i należy ją wspierać w trakcie całego procesu edukacyjnego"

Człowiek jest skomplikowaną istotą, która nie jest jednowymiarowa, dlatego jeżeli chcesz być kreatywnym nauczycielem czy rodzicem, spróbuj ćwiczyć kreatywność we wszystkich dziedzinach swojego życia. Wymyśl swoje własne ćwiczenia na poranną rozgrzewkę, zmień sposób przygotowania jakiejś potrawy albo chociaż jej składniki, zmień słowa swojej ulubionej piosenki, jednym słowem bądź kreatywny zawsze i wszędzie. Częstą reakcją jest "ale co ludzie powiedzą", która może skutecznie zablokować Twoją pomysłowość, dlatego spróbuj popracować najpierw nad dziedziną życia, w której czujesz się najpewniej, a wówczas kolejne wyzwania nie będą wydawały się tak straszne. Jak mówi przysłowie - ziarnko do ziarnka i zbierze się miarka - dlatego warto krok po kroku wychodzić z pewnych schematów, aby odkrywać i rozwijać swoją kreatywność, której na szczęście można i trzeba się uczyć, o czym będę mówiła w kolejnym wpisie.

Screenshot ze wspomnianego wywiadu (link poniżej)

Jak rozwijać w sobie kreatywność?
​
Powyższe pytanie zadałam, dzięki uprzejmości i za pośrednictwem Luizy Wójtowicz-Waga, samemu Sir Kenowi Robinsonowi w trakcie niedawnego wywiadu na temat jego najnowszej książki "Ty, Twoje dziecko i szkoła". Chociaż sama książka nie jest poświęcona zagadnieniu kreatywności (tutaj polecam raczej "Uchwycić żywioł" czy "Kreatywne szkoły"), była ona okazją do zastanowienia się, co można zrobić, aby ją w sobie rozwijać. Jakie rady można było usłyszeć od tego wybitnego edukatora i propagatora rozwijania kreatywności w życiu codziennym oraz w szkole?

1. Poświęć czas na rozwijanie kreatywności. [...] Zrób coś kreatywnego" - czyli nie ma bata, jeżeli chcesz być kreatywną osobą, to musisz robić kreatywne (nowe, wychodzące poza schematy, nietypowe) rzeczy, albo robić znane rzeczy w kreatywny sposób
2. "Przebywaj z ludźmi. [...] Podróżuj i poznawaj różne kultury" - inspiracje można znaleźć wszędzie, ale najłatwiej o nie pracując z innymi ludźmi, poznając nowe miejsca czy zmieniając otoczenie
3. "Dbaj o swoją wyobraźnię. Czytaj książki z różnych dziedzin, oglądaj filmy, odwiedzaj wystawy" - szeroko pojęta sztuka nie jest jedyną kreatywną dziedziną, ale obcowanie z nią pomaga w rozwijaniu kreatywności, tak samo jak różnorodność doświadczeń
4. "Bądź otwarty na nowe doświadczenia" - robiąc codziennie coś nowego, wykonując pewne czynności w nowy sposób pomaga nie tylko zachować otwarty umysł, ale i ćwiczyć kreatywność
5. "Znajdź czas tylko dla siebie, na rozładowanie stresu" - mówi się, że nauczycielem (czy rodzicem) jest się cały czas, ale każdy człowiek potrzebuje czasu jedynie dla siebie, aby odprężyć umysł i zrobić w nim miejsce na nowe pomysły
6. "Uchwyć (swój) żywioł" - to nawiązanie do tytułu jednej z książek, która dowodzi, że kreatywność pojawia się wówczas, gdy robimy to, co uwielbiamy robić i w czym jesteśmy dobrzy

Jak widzisz, droga do kreatywności wcale nie jest tak trudna, jak mogłoby się wydawać i przy odrobinie wysiłku wrzesień powitasz jako pomysłowy nauczyciel czy rodzic, który żyje w swoim żywiole i czerpie przyjemność z używania drzemiącej w sobie dziecięcej fantazji. Nie bój się wyzwań i błędów, uwolnij swoją wyobraźnię i zacznij działać! To jak - jesteś kreatywną osobą? Jeżeli tak, to z dumą pochwal się tym w komentarzu!