Większość ludzi kojarzy kreatywność z artystami, zwłaszcza z malarzami, ale jak zapewne już wiesz nie ogranicza się ona do sfery sztuki, chociaż wiele jej zawdzięcza. Czy Twoi uczniowie "bazgrolą" coś sobie na marginesie albo na ostatniej stronie w zeszycie? Czy Twoje dziecko uwielbia kolorowanki? A może Ty lubisz wykorzystywać prace plastyczne w swojej pracy? W nowym cyklu wpisów przyjrzymy się właśnie temu, w jaki sposób rysunki (wykonane przez naszych podopiecznych lub tylko przez nich opisywane) są w stanie wyzwolić twórcze myślenie.

Co ja tutaj widzę?

Celem tego ćwiczenia jest rozbudzenie wyobraźni uczniów czy dzieci, rozwijanie ich umiejętności wyrażania myśli, gdyż tylko pomysły nazwane słowami mogą zostać uznane za kreatywne, oraz spoglądanie na rzeczy z różnych perspektyw.

Potrzebne materiały:

• obrazki z plamami (np. powyższy autorstwa Hermanna Rorschacha - "Bought to Rorschach Institute in the 80's and digitally restored by me.", Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2187240),
  
• ewentualnie papier i farby,
• laptop i rzutnik.

Procedura:

1. poszukaj w Internecie przykładów testu plam atramentowych i wydrukuj je lub wykonaj podobne obrazki własnoręcznie, zostawiając trochę miejsca pod nimi na zapisanie zdań;
   
2. na początku zajęć pokaż jeden przykładowy obrazek (najlepiej na ekranie lub na dużym formacie papieru) i poproś poszczególnych uczniów o powiedzenie, co na nim widzą;
   
3. podziel uczniów na niewielkie grupy, pary lub pozwól pracować indywidualnie i rozdaj im po jednym obrazku;
4. każda grupa, para lub uczeń opisuje posiadany obrazek - młodsi zapisują zdania typu "It's a dog.", starsi mogą zacząć zdania od "It looks like... / It resembles... / It's similar to...";
5. po około minucie poproś o przekazanie swojego obrazka kolejnej grupie / parze / uczniowi i powtórz procedurę aż wszyscy opiszą każdy obrazek z zastrzeżeniem, że pomysły pod danym obrazkiem nie mogą się powtarzać;
6. w trakcie trwania zadania podchodź do wybranych uczniów i przekręcaj im obrazek na różne sposoby, zachęcając ich do spojrzenia na niego z różnych perspektyw (np. do góry nogami).

Początkowe pomysły mogą być dosyć oczywiste czy sztampowe, ale z czasem zaczną pojawiać się coraz bardziej kreatywne zdania, które można dodatkowo rozwijać metodą stretching sentences, czyli dopisując przymiotnik czy przysłówek (np. It's a dog. -> It's a big brown dog.). Oczywiście nie trzeba korzystać z obrazków stosowanych we wcześniej wspominanym teście Rorschacha, chociaż to zdecydowanie ułatwia życie, ale równie dobrze dzieci mogą najpierw same wykonać plamy farby na papierze. Sam obrazek nie jest tak ważny jak proces myślowy, który jest przez niego wywoływany.

Wypisz - wymaluj

Celem tego ćwiczenia jest przede wszystkim zachęcenie do patrzenia na przedmioty z różnych perspektyw, co bardzo sprzyja kreatywności, ale również rozwijanie umiejętności przedstawiania rzeczy za pomocą prostych symboli.

Potrzebne materiały:

• obrazki (np. powyższe z "Timesaver Mind Twisters, Puzzles & Games" str. 42),
  
• kartki / zeszyty i ołówki,
• papier i mazaki.

Procedura:

1. przygotuj proste obrazki przedstawiające znane przedmioty z różnych perspektyw albo skorzystaj z gotowych pomysłów z książki "Timesaver Mind Twisters, Puzzles & Games" wydawnictwa Scholastic;
2. na początku zajęć pokaż jeden przykładowy obrazek (możesz kilka razy nim obrócić) i poproś poszczególnych uczniów o powiedzenie, co na nim widzą;
3. podziel uczniów na niewielkie grupy, pary lub pozwól pracować indywidualnie i pokazuj kolejne obrazki, podczas gdy dzieci zapisują na kartce lub w zeszycie swoje domysły (pojedynczym słowem lub całym zdaniem);
4. po pokazaniu ostatniego obrazka, omów każdy z nich zbierając pomysły uczniów oraz wyjaśniając oryginalny pomysł ich twórców;
5. na koniec możesz poprosić dzieci o wykonanie swoich własnych obrazków i powtórzyć całą procedurę z nowymi obrazkami.

Jest to zadanie dla uczniów w różnym wieku i na różnych poziomach zaawansowania językowego, nie wymagające wielu przygotowań ani talentu plastycznego, dlatego świetnie sprawdza się w podbramkowych sytuacjach (np. nieoczekiwane zastępstwo czy przyjazd rodziny z dziećmi). Może jednak okazać się zbyt trudne dla najmłodszych dzieci, które jeszcze nie potrafią myśleć przestrzennie i abstrakcyjnie czy rysować przedmiotów z różnych perspektyw. Mankamentem jest również to, że można wykonać je raczej tylko raz w danej grupie, aby zachować element zaskoczenia i tym samym pobudzić uczniów do kreatywnego myślenia.

Jak widać, im prostszy obrazek i im mniej na nim szczegółów, tym paradoksalnie więcej pozostaje przestrzeni dla naszej wyobraźni, a ta jest siłą napędową kreatywności naszej, naszych uczniów czy dzieci. Dlatego zamiast sztampowo opisywać jakiś mało intrygujący obrazek (chociaż i takie zadania są czasami potrzebne), zaskocz swoich podopiecznych takimi zadaniami i rozbudź w nich nowe pokłady kreatywności. Jeżeli chcesz zobaczyć, jakie obrazki stworzyli moi uczniowie, to zapraszam na mój profil na Instagram, a jeżeli chcesz pochwalić się obrazkami swoich uczniów, to również zapraszam na mój profil na Facebooku.

Czasami chciałoby się powiedzieć, że życie nauczyciela czy rodzica jest jak papier toaletowy - szare, długie i do ... - ale wcale nie musi takie być, gdy użyje się tegoż papieru do pobudzenia szarych komórek, a przy okazji i kreatywności naszych podopiecznych. Rzecz niby banalna i przez wielu niedoceniana, ale dająca wiele możliwości tym bardziej, że można ją znaleźć w absolutnie każdym domu, a jej zakup nie wymaga posiadania fortuny. Dlatego też ostatnim przedmiotem codziennego użytku wykorzystanym przeze mnie do zbadania dziecięcej kreatywności jest właśnie zwykły (chociaż nie szary) papier toaletowy.

Papierowe małżeństwo słów

Celem tego ćwiczenia jest zbadanie kreatywności uczniów czy dzieci za pomocą testu odległych skojarzeń, albo pobudzenie ich kreatywności poprzez szukanie powiązań pomiędzy słowami, co jest kolejną uproszczoną wersją metody wymuszonych związków.

Potrzebne materiały:

• rolka papieru toaletowego,
• papier / zeszyty i ołówki,
• cienki mazak.
  

Procedura:

1. poszukaj w Internecie przykładów testu odległych skojarzeń RAT w interesującym Ciebie języku (jeżeli nie chce Ci się ich szukać, to zapisz się na newsletter, a wówczas prześlę Ci wersję polsko- i anglojęzyczną);
2. napisz na każdym listku papieru (najlepiej cienkim mazakiem) po trzy słowa z wyżej wymienionego testu albo sam wymyśl trójki słów, które są ze sobą w jakiś sposób powiązane (np. brew, architektura, broń -> łuk);
3. podziel uczniów na niewielkie grupy, pary lub pozwól pracować indywidualnie, jeżeli chcesz zbadać kreatywność poszczególnych osób;
4. postaw rolkę ponownie zwiniętego papieru na biurku i poproś o oderwanie po jednym listku, albo połóż oderwane listki papieru na biurku i poproś o wybranie po jednym, niczego jeszcze nie wyjaśniając;
5. gdy wszyscy będą mieli swój listek papieru wyjaśnij, że zadaniem jest odnalezienie jednego słowa, które łączy w jakiś sposób posiadane trzy słowa (najlepiej jest najpierw zrobić jeden przykład wspólnie) i zapisanie go w zeszycie lub na kartce papieru;
6. gdy dana osoba, para lub grupa odnajdzie już łączące słowo, ponownie podchodzi do biurka i bierze kolejny listek papieru (cała procedura trwa do momentu zakończenia zadania lub braku kolejnych listków papieru);
7. na wyższych poziomach możesz podnieść poprzeczkę kreatywności i na koniec poprosić o ułożenie historyjki ze słowami znajdującymi się na wybranym lub wylosowanym listku papieru.

Zamiast tych trzech powiązanych ze sobą słów, możesz zapisać na papierze kilka pozornie przypadkowych słów i poprosić o odnalezienie jakiegoś wspólnego mianownika (np. podobna pisownia, kategoria, część mowy itd.), czyli zrobić ćwiczenie wymuszonych związków. Na rynku są dostępne papiery toaletowe czy kuchenne z gotowymi słowami w języku angielskim, które można wykorzystać do tego drugiego typu zadania, które opisałam w szczegółach w poprzednim wpisie.

Problem poparty papierem

Celem tego ćwiczenia jest rozwijanie kreatywności naszych uczniów czy dzieci zachęcając ich do rozwiązywania postawionych przed nimi problemów z użyciem modelu Creative Problem Solving.

Potrzebne materiały:

• kartoniki po papierze toaletowym lub kuchennym,
• bibuła lub inny kolorowy papier,
• nożyczki,
• tablica,
• kredki,
• klej.

Procedura:

1. zapisz na tablicy słowo-klucz, nad którym chcesz, aby dzieci pracowały w dalszej części zadania i poproś o wypisanie innych słów, które kojarzą im się z tym słowem-kluczem (np. zoo -> zwierzęta, ogrodzenie, rośliny);
   
2. połóż wyżej wymienione materiały (najlepiej byłoby, aby każdy uczeń przyniósł kilka kartoników po papierze z domu) w miejscu widocznym dla wszystkich dzieci;
   
3. podziel uczniów na niewielkie grupy lub pary (istnieje również możliwość wykonania tego zadania indywidualnie lub mając zajęcia one-to-one);
   
4. zadaniem jest stworzenie wizualizacji naszego słowa-klucza za pomocą dostępnych materiałów (np. stworzenie makiety zoo, w której znajdą się zwierzęta, ogrodzenie i rośliny wykonane z kartoników po papierze i kolorowego papieru);
   
5. przed rozpoczęciem pracy dyskutują w grupach lub parach, co i z czego mogą zrobić, zapisują swoje pomysły w zeszycie i starają się połączyć kilka z nich w nowy pomysł, wybierają najlepsze pomysły na drodze głosowania i rozdzielają zadania dla poszczególnych osób;
   
6. na koniec młodsi uczniowie mogą nazwać elementy swojej makiety, a starsi uczniowie mogą to wszystko opisać (np. słownie lub pisemnie).
   

Jest to zadanie zainspirowane klasycznym problemem świecy, w którym badana jest nie tylko kreatywność ludzi, ale również wpływ nagród na motywację do kreatywnego rozwiązywania problemów. Zgodnie z wynikami tego eksperymentu psychologicznego, nie należy oferować nagród (np. wybrania najlepszej pracy, postawienia dodatkowej oceny, cukierków) za wykonanie zadania wymagającego twórczego myślenia, gdyż może to paradoksalnie zablokować kreatywność. Powyższe ćwiczenie (zwłaszcza punkt 5) uczy również podejścia do problemów w sposób, który sprzyja kreatywności i pozwala stworzyć coś oryginalnego.

Mam nadzieję, że powyższe (jak również wcześniejsze) pomysły udowodniły, iż źródła kreatywności są wokół nas i wystarczy zachować otwarty umysł, aby przeistoczyć z pozoru zwykłe przedmioty w materiały dydaktyczne, które w dodatku rozwijają twórczość naszą, naszych uczniów czy dzieci. A teraz rozejrzyj się dokoła siebie. Co widzisz? Jak możesz wykorzystać widziane przedmioty w kreatywny sposób? Uwolnij swoją wyobraźnię i podziel się swoimi pomysłami w komentarzu.

Mówi się, że nauczyciel to jedyny zawód na świecie, w którym kradnie się rzeczy z domu i zanosi się je do pracy. Znasz to? A może z biegiem lat zamieniasz się tak jak ja w zbieracza, któremu wszystko kiedyś do czegoś się przyda? Czasami jednak najlepsze pomysły pojawiają się zupełnie spontanicznie, gdy człowiek jest zrelaksowany, a jego umysł zyskuje wówczas nowe spojrzenie na stare problemy. Tak oto pewnego leniwego wieczoru wzięłam do ręki butelki stojące na moim stole i postanowiłam za ich pomocą walczyć z uczniowskim brakiem kreatywności.

Butelkowy zawrót głowy

Celem tego ćwiczenia jest nie tylko pobudzenie zmysłów naszych podopiecznych, ale również ich wyobraźni zachęcając do szukania powiązań pomiędzy rzeczami czy słowami, co jest uproszczoną wersją metody wymuszonych związków.

Potrzebne materiały:

• niewielkiej wielkości butelka (może być też słoik),
• piasek, mąka, ryż lub inny sypki produkt,
• papier i mazaki / obrazki,
• nożyczki.

Procedura:

1. zdejmij wszelkie etykiety z butelki czy słoika, aby można było bez problemu dostrzec ich zawartość;
2. przygotuj niewielkie karteczki z różnymi słowami (najlepiej napisz je mazakiem, aby były wyraźne) lub obrazkami przedstawiającymi znaczenie słów;
3. włóż karteczki do butelki, a następnie wypełnij ją mniej więcej w 3/4 piaskiem, mąką, ryżem lub innym produktem (u mnie były to ziarenka zapachowe do świeczników);
4. mocno potrząśnij butelką aż wymieszasz karteczki z sypkim produktem tak, aby na pierwszy rzut oka nie były one łatwo widoczne;
5. uczniowie pracują w parach lub grupach, obracają butelką i starają się jak najszybciej odnaleźć wszystkie słowa (możesz wprowadzić limit czasowy np. 2 minut);
6. gdy chcesz tak jak ja przećwiczyć po prostu poznane słownictwo lub wprowadzić nowe słówka, to dzieci zastanawiają się, w jaki sposób są one ze sobą powiązane (np. podają kategorię, podobieństwo pisowni czy wymowy);
7. gdy chcesz przećwiczyć tworzenie zdań, to dzieci najpierw zastanawiają się nad powiązaniem odnalezionych słówek, a następnie układają z nimi (oraz wcześniej poznanymi strukturami) historyjkę;
8. na wyższych poziomach możesz podnieść poprzeczkę kreatywności i na koniec poprosić o wplecenie w tą historyjkę przypadkowego słowa odnalezionego w słowniku.

Karteczki ze słówkami możesz zbierać na swoich zajęciach przez dłuższy czas w większej butelce, a raz na jakiś czas zorganizować takie ćwiczenie, które pomoże nie tylko wykorzystać poznane słownictwo w praktyce, ale i zwrócić uwagę na powiązania pomiędzy słowami. Napisane historyjki z kolei możesz jeszcze później wykorzystać, przerabiając je zgodnie z metodą SCAMPER (Substitute, Combine, Adapt, Modify, Put to another use, Eliminate, Reverse).

Kreatywność w butelce

Celem tego ćwiczenia jest rozwijanie kreatywności naszych uczniów czy dzieci zachęcając ich do spojrzenia na dobrze znane przedmioty w niesztampowy sposób oraz zastanowienie się nad ich alternatywnymi zastosowaniami.

Potrzebne materiały:

• dowolnej wielkości butelka (najlepiej szklana),
• długopisy lub ołówki,
• kartka papieru,
• tablica.

Procedura:

1. postaw butelkę z kartką w środku w miejscu widocznym dla wszystkich uczniów i zapytaj się „What’s written on this piece of paper?” (Co jest zapisane na tej kartce?);
2. dzieci dyskutują w parach, grupach lub całą klasą, mogą zapisać swoje pomysły w zeszycie lub na tablicy, bądź zrobić to ustnie;
3. otwórz butelkę i wyjmij z niej kartkę, na której nic nie jest napisane oprócz liczb od 1 do 20;
4. wyjaśnij, że zadaniem jest spisanie 20 różnych zastosowań butelki, od tych podstawowych do najbardziej szalonych, aczkolwiek wszystkie muszą być użyteczne;
5. po zakończeniu tego etapu ćwiczenia (daj na to nie więcej niż 2 minuty), dzieci porównują swoje pomysły, które następnie są spisywane na tablicy;
6. policzcie częstotliwość pojawiania się poszczególnych pomysłów i wybierzcie te najrzadziej pojawiające się, które są zarazem najbardziej kreatywne;
7. na niższych poziomach, na koniec uczniowie mogą narysować obrazek ilustrujący te kreatywne użycie butelki, a starsi uczniowie mogą to wszystko opisać (np. stworzyć plakat z opisem produktu lub usługi).

Jest to oczywiście klasyczny test na kreatywność (wcześniej opisywany test alternatywnych zastosowań przedmiotów opracowany przez J.P. Guilforda), ale zaadaptowany na potrzeby pracy z dziećmi w szkole lub w zaciszu domowym. Zamiast butelki można użyć dowolnego przedmiotu znajdującego się w zasięgu ręki, gdyż tak naprawdę nie jest ważna konkretna rzecz, a proces myślowy użyty do wykonania tego zadania.

A może Ty drogi nauczycielu czy rodzicu spróbujesz spojrzeć na przedmioty znajdujące się wokół siebie w kreatywny sposób, który zakłada otwartość umysłu na nowe doznania, poznawanie świata wszelkimi zmysłami, wychodzenie poza znane schematy oraz poskromienie strachu przed oceną? Za tydzień kończymy nasz cykl pomysłów na wykorzystanie przedmiotów codziennego użytku do rozwijania kreatywności, dlatego tym bardziej zachęcam Ciebie do rzucenia mi wyzwania i zaproponowanie kolejnych rzeczy w komentarzu.

Pewien klasyk kiedyś powiedział, że "życie jest jak pudełko czekoladek - nigdy nie wiesz, co Ci się trafi". Ja bym z kolei powiedziała, że ciekawe i kreatywne zajęcia językowe powinny być jak takie pudełko pełne niespodzianek, gdzie uczeń jest zaskakiwany, a jego wyobraźnia jest nieustannie pobudzana. Dlatego też na drugi przedmiot codziennego użytku, który pomaga rozwijać kreatywność w szkole lub w domu, wybrałam właśnie zwykłe pudło, które od dawna towarzyszy moim zajęciom.

Pudełko pełne niespodzianek

Celem tego ćwiczenia jest pobudzenie wielu zmysłów (przede wszystkim dotyku i węchu) naszych uczniów czy dzieci, co z kolei pomaga rozwijać wyobraźnię, a ta jak wiadomo jest kluczowa dla kreatywności.

Potrzebne materiały:

• średniej wielkości, puste pudełko (najlepiej z gotowymi uchwytami na ręce),
• opaska do spania lub chusta,
• niewielkie przedmioty,
• bibuła / kolorowy papier,
• klej i taśma,
• nożyczki.

Procedura:

1. oklej pudełko bibułą lub jednokolorowym papierem (najlepiej kilka warstw), żeby rysunki czy napisy nie rozpraszały uczniów;
2. jeżeli w swoim pudełku nie masz uchwytów na ręce, wykonaj otwory i zabezpiecz ich brzegi taśmą klejącą, aby nie rozerwał się papier;
3. włóż do pudełka jak najwięcej niewielkich przedmiotów związanych z omawianym tematem, np. jedzenie (najlepiej prawdziwe, a nie zabawkowe);
4. uczniowie podchodzą indywidualnie lub są dzieleni na drużyny, z których w każdej rundzie gry bierze udział po jednym uczniu;
5. zasłoń oczy ucznia opaską do spania lub chustą tak, aby nic nie widział i poproś go o wsadzenie ręki do otworu w pudełku;
6. gdy chcesz tak jak ja przećwiczyć po prostu słowa, to uczeń wybiera i dotyka przedmiot z pudełka, a następnie go nazywa;
7. gdy chcesz przećwiczyć tworzenie zdań, to uczeń po prawidłowym nazwaniu przedmiotu układa z nim zdanie używając wskazanej struktury;
8. na koniec pozwól uczniowi skorygować swoją odpowiedź po odsłonięciu oczu, albo uzupełnić ją o dodatkowe szczegóły, np. This is an apple. -> This is a red apple.

Młodsi uczniowie mogą początkowo mieć problem z rozpoznaniem kształtów przedmiotów, gdyż ich wyobraźnia przestrzenna nie jest jeszcze mocno rozwinięta, dlatego mogą wspomagać się węchem albo podpowiedziami kolegów (słuchem). Z kolei aby uniknąć zbyt długiego trzymania przedmiotu w ręku, można wyznaczyć limit czasowy na jego rozpoznanie (np. 30 sekund), co zmobilizuje dzieci do szybszego myślenia i podejmowania decyzji.

Historyjka zamknięta w pudełku

Celem tego ćwiczenia jest rozwijanie wyobraźni naszych uczniów lub dzieci poprzez zachęcanie ich do generowania jak największej ilości (kreatywnych) pomysłów, czyli taki kontrolowany i uproszczony brainstorming czy też brainwriting.

Potrzebne materiały:

• średniej wielkości, puste pudełko z wieczkiem,
• niewielkie kartki papieru,
• długopisy lub ołówki.

Procedura:

1. postaw zamknięte pudełko w miejscu widocznym dla wszystkich uczniów i zapytaj się "What is this? (Co to jest?);
2. gdy uczniowie zaczną udzielać pierwszych odpowiedzi (zapewne "box / pudełko"), poproś ich o zapisanie swojej odpowiedzi na rozdanych kartkach i wrzucenie ich do pudełka;
3. przeczytaj wszystkie odpowiedzi na głos, rozdaj kartki uczniom i ponownie zadaj te same pytanie bez zbędnych wyjaśnień (procedurę powtórz kilkukrotnie);
4. za każdym razem poproś o podanie większej ilości informacji na temat pudełka, np. opisz jego wygląd, skąd pochodzi, do kogo należy, co się z nim działo, jaka może być jego przyszłość itd.;
5. następnie uczniowie mają za zadanie napisać historyjkę, w której głównym bohaterem jest nasze pudełko (możesz najpierw powtórzyć potrzebne struktury czy słownictwo);
6. na wyższych poziomach, na koniec uczniowie mogą przedyskutować, która historyjka była najbardziej kreatywna i dlaczego.

Ważnym jest, aby nie ingerować w odpowiedzi uczniów nawet, jeżeli znajdują się w nich błędy gramatyczne czy ortograficzne, które można poprawić już po zakończeniu ćwiczenia, aby nie blokować kreatywności uczniów. Przez całe zadanie należy też wyrażać zainteresowanie czy aprobatę dla mniej typowych odpowiedzi, aby zachęcić pozostałych uczniów do tworzenia w kolejnej rundzie bardziej kreatywnych zdań.

Jak widać, zwykłe pudełko jest w stanie pomóc nam, naszym uczniom czy dzieciom wyjść z przysłowiowego pudełka i dzięki temu rozwinąć swoje kreatywne skrzydła. Jest to chyba najprostszy i najtańszy materiał dydaktyczny, który znajdzie się w każdym domu czy szkole, a dzięki niemu można w bardzo łatwy i przyjemny sposób pobudzać wyobraźnię. A jakie Ty znasz kreatywne zastosowania pudełka? Podziel się swoimi pomysłami w komentarzu.

Czytanie czy nawet pisanie o kreatywności to bułka z masłem, ale wprowadzenie tych wszystkich zasad w życie wydaje się już wyzwaniem porównywalnym ze zdobyciem Mount Everest. Nie jest to jednak aż tak trudne, gdy pamięta się o tym, że każdy z nas jest na swój sposób kreatywny, a źródeł inspiracji można doszukać się w każdym najbardziej pozornym przedmiocie życia codziennego. A gdyby tak wziąć pierwszą lepszą rzecz z domu i wykorzystać ją w trakcie zajęć językowych tak, aby przy okazji rozwijać kreatywność nie tylko w uczniach, ale i sobie samej? Tak oto powstał pomysł na najbliższy miesiąc szalonych ćwiczeń kreatywności, a na pierwszy ogień poszła folia bąbelkowa, która nieśmiało spoglądała na mnie z pudełka po podręcznikach.

Po bąbelku do celu

Celem tego ćwiczenia jest zmuszenie naszych uczniów czy dzieci do podejmowania ryzyka oraz próby samodzielnego rozwiązywania problemów, co z kolei kształtuje postawę charakterystyczną dla kreatywnych osób.

Potrzebne materiały:

• gruba folia bąbelkowa (do kupienia w sklepach typu Leroy Merlin czy Castorama),
• marker w różnych kolorach / małe obrazki i taśma klejąca,
• szpilka lub pinezka,
• nożyczki.

Procedura:

1. na każdym "bąbelku" napisz litery (u mnie były to liczby ćwiczone z zerówką) lub przyklej obrazki ze słówkami w kilku omawianych wcześniej kategoriach (np. zwierzęta, jedzenie, kolory, itd.);
2. podziel uczniów na 2 drużyny, z których do jednej rundy gry podchodzi po jednym uczniu (możliwe jest też wykonanie tego ćwiczenia z uczniem indywidualnym);
3. gdy chcesz tak jak ja przećwiczyć po prostu liczby (lub litery), to powiedz jakąś, a zadaniem ucznia jest przekłucie odpowiedniego bąbelka;
4. gdy chcesz przećwiczyć literowanie, to powiedz jakieś słowo, a zadaniem ucznia będzie przekłucie bąbelków zawierających odpowiednie litery;
5. gdy chcesz przećwiczyć słownictwo, to powiedz jakąś kategorię, a zadaniem ucznia będzie przekłucie bąbelków zawierających odpowiednie obrazki;
6. nie dawaj żadnych innych wskazówek, a gdy uczniowie będą się dopytywali "ale który bąbelek przebić" (np. czerwoną liczbę 3, zieloną czy niebieską), to tylko ponownie powtórz liczbę / literę / słowo / kategorię;
7. zachęcaj do samodzielnego podjęcia decyzji, które bąbelki przebić, a gdy uczniowie wykonają zadanie (czyli np. przebiją wszystkie bąbelki z liczbą 3), to przyznaj im jeden punkt i kontynuuj grę.

Początkowo uczniowie mogą bać się, czy dobrze wykonają zadanie tym bardziej, że podjęcie decyzji prowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci przebitego bąbelka, ale z czasem powinni oswoić się z tą sytuacją. Oczywiście w trakcie całej gry należy wspierać każde dziecko i tłumaczyć, że ważniejsze jest podejmowanie ryzyka niż poprawność wykonania zadania.

Bąbelkowy zawrót głowy

Celem tego ćwiczenia jest przyzwyczajenie naszych uczniów czy dzieci do wykonywania zadania pomimo braku wszystkich niezbędnych informacji oraz pokonanie lęku przed popełnianiem błędów, co jest poważną blokadą kreatywności.

Potrzebne materiały:

• klasyczna folia bąbelkowa (najlepiej długi kawałek),
• kartka z obrazkiem / niewielkie przedmioty,
• długopisy w różnych kolorach,
• kartka z opisem / zeszyt,
• nożyczki.

Procedura:

1. owiń obrazek lub niewielkie przedmioty folią bąbelkową tak, aby nie było widać do końca szczegółów (im wyższy poziom językowy, tym więcej warstw folii);
2. podziel uczniów na pary lub niewielkie grupy (możliwe jest też wykonanie tego ćwiczenia z uczniem indywidualnym);
3. wręcz uczniom kartkę z opisem i poproś o wybranie odpowiedniej opcji lub ich zadaniem będzie samodzielne opisanie obrazka czy owiniętego przedmiotu (na wyższych poziomach można użyć czasowników wyrażających przypuszczenie);
4. uczniowie wykonują zadanie siedząc w ławkach lub jako tzw. "running dictation", czyli jeden uczeń z pary przygląda się obrazkowi i zapamiętuje szczegóły, które przekazuje drugiemu uczniowi pracującemu z opisem, po czym zamieniają się rolami;
5. po wykonaniu zadania rozwiń obrazek czy przedmiot i poproś o ponowne wykonanie tegoż zadania, tym razem używając innego koloru długopisu (pary czy grupy mogą wymienić się swoimi opisami);
6. na koniec poproś o porównanie obydwu wersji zadania oraz poświęć chwilę na refleksję.

Część uczniów może mieć problemy z zaakceptowaniem faktu, że nie widzą wszystkich szczegółów obrazka czy przedmiotu, dlatego podkreślaj przez cały czas trwania gry, że nie muszą wiedzieć wszystkiego, aby wykonać te ćwiczenie. Ważnym jest też, aby nie przyznawać punktów za poprawne wykonanie tego zadania, a ewentualnie można nagrodzić ukończenie zadania bez względu na jego wynik.

Oczywiście wszystkie powyższe gry można wykorzystać również w domu pracując z dzieckiem nad jego kompetencjami językowymi, jak również rozwijaniem kreatywności. A Ty jakie masz pomysły na wykorzystanie folii bąbelkowej na swoich zajęciach czy w trakcie zabawy z dzieckiem? Podziel się nimi w komentarzu oraz zaproponuj inny przedmiot do mojego kolejnego wyzwania.